VAT w Portugalii działa zgodnie z zasadami obowiązującymi w całej Unii Europejskiej. Jest to podatek pośredni, nakładany na większość towarów i usług. Podatek VAT w Portugalii pobierany jest na każdym etapie obrotu – od producenta, przez dystrybutora, po końcowego sprzedawcę – ale faktyczny koszt ponosi konsument. Przedsiębiorcy mają możliwość odliczenia podatku naliczonego, co sprawia, że finalnie rozliczają tylko różnicę między VAT-em zapłaconym a należnym.
System portugalski nie odbiega od standardów unijnych, ale warto znać jego specyfikę, szczególnie jeśli prowadzisz sprzedaż transgraniczną, sprzedajesz w modelu e-commerce lub planujesz założyć działalność w Portugalii.
Jaki jest VAT w Portugalii w 2026 roku?
W 2026 roku obowiązują trzy podstawowe stawki VAT w Portugalii. Standardowa, obniżona i superobniżona. Do tego dochodzą zwolnienia oraz zasady odrębne dla regionów autonomicznych. Informacje te są aktualne na dzień 1 stycznia 2026 i wynikają z przepisów portugalskiego kodeksu VAT.
Standardowa stawka VAT w Portugalii wynosi 23% i dotyczy zdecydowanej większości towarów i usług. Jest to stawka domyślna, stosowana w każdej sytuacji, jeśli dany produkt lub usługa nie kwalifikuje się do niższej stawki.
Stawka obniżona wynosi 13% i obejmuje m.in. niektóre produkty spożywcze, gastronomię, energię elektryczną, usługi rolnicze, transport pasażerski i inne wybrane kategorie.
Superobniżona stawka VAT w Portugalii to 6%. Dotyczy ona podstawowych produktów pierwszej potrzeby, takich jak niektóre artykuły spożywcze, książki, gazety, leki, bilety na wydarzenia kulturalne oraz usługi edukacyjne i medyczne.
Jeśli zastanawiasz się, ile wynosi VAT w Portugalii dla danego typu produktu lub usługi, wszystko zależy od klasyfikacji towarów zgodnie z portugalskimi przepisami. W razie wątpliwości klasyfikacja ta powinna być potwierdzona przez lokalnego księgowego lub konsultanta podatkowego.
Stawki VAT w Portugalii w regionach autonomicznych
Portugalia obejmuje także dwa regiony autonomiczne: Maderę i Azory. Obowiązują tam stawki obniżone względem stawek krajowych, co wynika z ich szczególnego statusu i lokalnej polityki fiskalnej.
Na Azorach:
- stawka podstawowa wynosi 16%
- stawka obniżona to 9%
- superobniżona – 4%
Na Maderze:
- stawka podstawowa to 22%
- obniżona – 12%
- superobniżona – 5%
Jeśli prowadzisz sprzedaż do klientów z Azorów lub Madery, obowiązują Cię stawki odpowiednie dla miejsca dostawy towaru lub świadczenia usługi. Różnice te są istotne zwłaszcza w handlu elektronicznym i sprzedaży wysyłkowej.
Rejestracja VAT w Portugalii
Zagraniczne firmy, które prowadzą działalność gospodarczą na terenie Portugalii, mogą być zobowiązane do rejestracji do VAT w Portugalii. Dotyczy to między innymi:
- sprzedaży towarów lub usług klientom z Portugalii,
- magazynowania towarów w portugalskich centrach logistycznych,
- realizacji dostaw wewnątrzwspólnotowych i importu.
Rejestracja odbywa się w portugalskim urzędzie skarbowym (Autoridade Tributária e Aduaneira). Numer VAT nadawany firmie posiada format PT + 9 cyfr. Po rejestracji firma musi prowadzić ewidencję sprzedaży i zakupów, wystawiać faktury zgodne z lokalnymi przepisami, a także składać deklaracje miesięczne lub kwartalne.
Deklaracje VAT i obowiązki rozliczeniowe
Podatek VAT w Portugalii wymaga regularnego raportowania. Przedsiębiorcy są zobowiązani do składania:
- deklaracji VAT (Modelo 30 lub Modelo 22),
- pliku SAF-T (Standard Audit File for Tax),
- rocznego podsumowania transakcji (IES – Informação Empresarial Simplificada).
Terminy składania dokumentów zależą od wielkości przedsiębiorstwa i typu działalności. Firmy rozliczające się miesięcznie muszą przesyłać deklaracje do 10. dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym. Przedsiębiorcy rozliczający się kwartalnie mają więcej czasu – do 15. dnia drugiego miesiąca po zakończeniu kwartału.
Zwolnienia z VAT w Portugalii
Nie wszystkie transakcje są opodatkowane. Portugalski VAT przewiduje zwolnienia dla niektórych kategorii działalności. Zwolnione są m.in.:
- usługi edukacyjne,
- działalność medyczna i opieka zdrowotna,
- sprzedaż używanej nieruchomości po upływie określonego czasu,
- niektóre transakcje finansowe i ubezpieczeniowe.
Zwolnienie z VAT nie oznacza braku obowiązku rejestracyjnego – część firm musi mimo to zarejestrować się jako podatnik VAT, prowadzić ewidencję i składać deklaracje.
VAT w Portugalii a e-commerce
Portugalia stosuje zasady OSS (One Stop Shop) zgodnie z unijną dyrektywą. Jeśli prowadzisz sprzedaż towarów online do klientów indywidualnych w Portugalii i przekroczysz próg 10 000 euro sprzedaży wewnątrzunijnej rocznie, musisz rozliczyć portugalski VAT. Możesz to zrobić bez rejestracji lokalnej, korzystając z systemu OSS w kraju, w którym masz siedzibę. W ramach OSS deklarujesz sprzedaż do Portugalii i stosujesz odpowiednie portugalskie stawki VAT. To uproszczenie, ale trzeba pamiętać o prawidłowej ewidencji i aktualnych stawkach w systemie sprzedaży.
Faktury i dokumentacja VAT
Portugalskie przepisy wymagają wystawiania faktur VAT zgodnych z lokalnymi zasadami. Faktura musi zawierać m.in.:
- numer VAT sprzedawcy,
- numer VAT nabywcy (jeśli dotyczy),
- datę wystawienia i sprzedaży,
- stawkę VAT,
- wartość netto i brutto,
- ewentualne zwolnienia i podstawę prawną.
Dodatkowo faktury muszą być generowane w systemach zatwierdzonych przez portugalski urząd podatkowy lub zgodne z jego wymogami w zakresie elektronicznej kontroli danych (SAF-T). W przypadku błędów lub niedopełnienia formalności można spodziewać się sankcji finansowych.
Ile wynosi VAT w Portugalii na import i eksport?
Towary importowane do Portugalii spoza UE podlegają VAT na granicy. Importer musi uiścić VAT zgodnie z obowiązującą stawką i jednocześnie ma możliwość odliczenia tego podatku w późniejszym rozliczeniu, jeśli prowadzi działalność opodatkowaną.
Eksport poza UE jest z kolei zwolniony z VAT. Warunkiem jest posiadanie dokumentów potwierdzających faktyczne wyprowadzenie towaru poza terytorium wspólnoty. Wewnątrz UE, dostawy do innych państw członkowskich są również zwolnione z VAT, ale tylko pod warunkiem posiadania ważnego numeru VAT nabywcy i odpowiedniej dokumentacji.
Portugalski VAT – zmiany i perspektywy
W 2026 roku nie wprowadzono istotnych zmian w strukturze stawek. Jednak pojawiły się modyfikacje w zakresie zakresu zastosowania niższych stawek, szczególnie w branży turystycznej i edukacyjnej. Portugalski rząd co roku aktualizuje przepisy, dlatego osoby prowadzące działalność gospodarczą powinny śledzić zmiany i dostosowywać systemy sprzedaży oraz ewidencji.
Warto też zauważyć, że coraz większy nacisk kładzie się na kontrole elektroniczne – cyfryzacja systemu podatkowego w Portugalii postępuje dynamicznie, a błędy w raportowaniu mogą skutkować poważnymi konsekwencjami finansowymi.
Podatek VAT w Portugalii pozostaje stabilny, ale nie jest całkowicie przewidywalny – to element systemu, który wymaga stałej uwagi. Znajomość zasad, stawek i obowiązków pozwala uniknąć błędów oraz optymalnie prowadzić działalność – zarówno lokalnie, jak i transgranicznie. Jeśli planujesz sprzedaż na tym rynku lub współpracę z portugalskimi partnerami, aktualna wiedza o stawkach VAT w Portugalii jest podstawą bezpiecznego działania.